İstanbul’da son dönemlerde, AVM lerde yaşanılan otopark ücretleri konusunda oldukça fazla şikayetler almaya başladık. Bu şikayetler üzerine bir işim için gittiğim Bakırköy Meydanına çok yakın mesafede bulunan AVM ye aracımla park ederek uygulamayı nasıl yaptıklarını göreyim istedim.

Bu amaçla aracımı bilgi levhalarının yönlendirdiği istikamette sürerek, AVM nin otoparkına doğru yönelttim. Zemin altı otoparkına girip önce otopark giriş turnikesinden butona basarak bilet aldım biletin saatini kontrol ederek aracımı müsait bir yere park ettim.

Aracımı park ettikten sonra güvenlik noktasından geçtim, sonra otopark fiyat tarifesine listesini inceledim. Tarifede 30 dakikaya kadar ücretsiz olduğu 30 dakikayı geçmesi halinde 3 TL ücret ödeneceği bilgisini öğrenmem akabinde yürüyen merdivenlerle çarşı katına çıktım.

Turnikeden bileti alıp, otoparkta boş yer bulduktan sonra park etmem, aracımdan çıkarken kıyafetime çeki düzen verip eşyamı almam, güvenlik noktasından geçmem ve üst katlarda çarşı katına ulaşmam 7-8 dakikayı buldu. Araca da geri dönüşümü hesap ederseniz giriş çıkışta bu sürenin dolduğunu göreceksiniz.

Çarşı içerisinde dolaşıp birkaç mağazaya baktıktan sonra 30 dakikaya 5 dakika kala saatimi kontrol ederek AVM den çıkmak istedim. Çarşı katından otopark ödeme noktasına geldiğimde otopark kartımı görevliye uzattım. Görevli tarafından 2 dakika sürem kaldığını ve turnikeden çıkışa yetişemeyeceğim için 2 dakikayı burada bekleyip ücretimi ödemem sonucu sorunsuz çıkabileceğim söylendi bana. Ben beklemedim ve çıkabileceğimi düşündüğümü söyleyerek aracıma doğru yöneldim. Turnikeye gelince otopark kartımı okuttuğumda ücret ödemem gerektiği işareti verildi ve beni kameradan gören yönetici tarafından turnikeye yakın ödeme noktasına giderek ödeme yapabileceğim söylendi. Bende aracımı olduğu yerde bırakarak ödeme noktasına gittim ve görevliye kartı uzattığımda 3 lira ödeme istedi benden.

İşte o an konuşma hakkını buldum kendimde ve kendisine UKOME ve DANIŞTAY Kararı ile AVM lerde 3 saat ücretsiz otopark hizmeti alabileceğimi, kendilerinin bu konuda hatalı olduğunu söyledim. Bana kendilerine bu konuda bir uyarı ve yazı gelmediğini ve ücret talep etmek zorunda olduğunu iletti. Ben konu hakkında bilgi sahibi olduğumu hatırlatmama rağmen yapabileceği bir şeyin olmadığını söyledi ve “şikayet edin o zaman” ifadesini kullanarak konuyu kapatmaya çalıştı.

Ben olayın üzerine ücretimi ödedim ve yazar kasa fişimi almayı bekledim verilen yazar kasa fişini alıp aracıma yöneldim bu belgeyi özellikle edinmek istedim konu hakkında ilgili mercilere şikayet etmek için belgelendirmek istedim. Aracıma binip otoparktan çıkarken yazar kasa fişinin üzerinde “0 TL” ücret yazdığını görünce tekrar çıktığım otoparktan giriş yaptım ve görevliye gittim ücret alınmasına rağmen “0 TL” ücret yazılmasını gösterdim.

Görevli şaşkınlık ve panik içerisinde ne yapacağını şaşırdı ve fişlerin kendine kalan suretlerini kontrol ederek haksız olduğunu gösterdim kendisine. Sonrasında olay yerine gelen yönetici kendisine bir takım sorular sorduktan sonra olayı kapatmak için eliyle fişin üzerine “3TL” yazıp kaşe bastı. Bu belge benim için yeterliydi.

Bu kararın altında ulaşım ve trafik konusunda görev sorumluluğu ve yetkisi bulunan  21 tane kurum yetkilisi ve temsilcisinin imzası var UKOME bildiğiniz gibi İstanbul’da ulaşım ve trafikle ilgili kararların alındığı en yüksek yetki ve karar organıdır alınan kararlar kesin uygulama hükmü ile uygulanır. Bu kadar önemli bir kurul tarafından alınan kararını beğenmeyen AVM ler kararın iptali için İstanbul 2.İdare Mahkemesinde açtıkları davayı kazanmışlardı. Ancak dava Danıştay’a taşınması ile Danıştay 8. Dairesi, alışveriş merkezlerindeki otoparkların 0-3 saat arası ücretli olmasını öngören İstanbul 2. İdare Mahkemesi'nin kararını bozdu. Danıştay, AVM otoparklarının 3 saate kadar ücretsiz olmasına karar verdi.

Karara göre alışveriş merkezleri otoparklarını kullanmak isteyenlerden ilk 3 saat ücret talep edemeyecek. Danıştay kararına göre otoparklardan kısa süre için yararlanan kişilerden ücret talep edilmesi nedeniyle insanların AVM dışında otopark çözümü aradığı ve bu durumun trafiği olumsuz yönde etkiliyor.

Kararda şöyle deniyor: "Alışveriş ve ticaret merkezi gibi halkın kullanımına açık yerlerden yararlanan kişilerin, binayı kullanan kişiler kapsamında değerlendirilmesi ve otopark ihtiyaçlarının ticari amaç güdülmeksizin, binaya ait hizmet otoparklarından ve parselinden karşılanması ilgili mevzuatın gereğidir.

Otoparklardan kısa süre için yararlanan kişilerden de ücret alınması nedeniyle bu otoparkların tercih edilmemesi ve parsel dışında otopark çözümü aranmasının trafiği olumsuz etkileyeceği de tabiidir. İstanbul 2. İdare Mahkemesi'nin kararının bozulmasına oybirliğiyle karar verilmiştir" denildi.

İstanbul'da bir kaosun olmaması için yeniden perakendecilerle görüşebileceklerini belirten Hacımustafaoğlu, "Buna rağmen karara uymayanlara gerekli cezalar kesilmeye başlanacak" dedi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi  alınan UKOME Kararına rağmen karara uymayan Şişli, Beşiktaş ve Bakırköy ilçelerinde faaliyet gösteren 17 alışveriş merkezine ilk 3 saat otopark ücreti aldığı gerekçesiyle 2007'den bu yana 121 bin 650 TL ceza kesti.

Tüm bu kararlar, dava sonuçları ve cezalara rağmen hala AVM lerin ısrarının nedenini anlıyor musunuz şimdi. Kuruluşlarından itibaren gelen müşterilerinden aldıkları otopark ücretleri çok tatlı kazanç kaynağı olduğu için kanun, hukuk, mağduriyet dinlemeden sadece kendi menfaatlerini düşündükleri açıkça ortadadır.

Konuyla alakalı yurttaşları bilinçli hareket etmeye, köşe yazarları ve medya mensuplarını kamuoyunu bilinçlendirmeye ve tüketici derneklerini de yurttaşların bu konuda mağdur edilmemeleri için harekete davet ediyorum.

Rasim ACAR

Şehir Plancısı